tabriztrip

تبریزتریپ

جداره مغازه‌های سنگی تبریز (به ترکی آذربایجانی: داش ماغازالار) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شریعتی جنوبی، کوچه مغازه‌های سنگی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۶ دی ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۴۴۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
هر چند `داش ماغازالار` ديگر رونق قديم را ندارد و بسياري از تبريزي ها، به ويژه نسل جوان، بي توجه از کنار معماري زيباي آن مي گذرند، اما اين کوچه امروزي و خيابان چند دهه قبل، همچنان از جاذبه هاي فرهنگي تبريز محسوب مي شود.
در ارزش تاريخي و معماري ساختمان هاي سنگي صف بسته در حاشيه `داش ماغازالار` همين بس که اين محل، نخستين بريدگي سمت راست از چهار راه شريعتي به سمت چهار راه هفده شهريور، 16 دي 1387 به شماره 24401 در فهرست آثار ملي کشورمان ثبت شده است.
از سوي ديگر قرار گرفتن `داش ماغازالار` در بلوک تاريخي `پاساژ` بر اهميت اين محل به عنوان يکي از معدود نمادهاي باقيمانده ورود مظاهر نوين تمدني به تبريز در افزون بر يک قرن اخير مي افزايد.
در تاييد اين ادعا بايد گفت که معماري سنگي تيشه اي به کار رفته در نماي بيروني ساختمان هاي دو طبقه `داش ماغازالار` و رنگ سرخ سنگ هاي آن، تداعي کننده آميختگي معماري روسي با معماري ايراني است.
ذکر اين نکته نيز خالي از لطف نيست که کاربرد واژه `داش ماغازالار` براي اطلاق به نام اين محل تاريخي، از بابت به تصوير کشيدن حس نوستالژيکي است که از شنيدن آن در ذهن و خاطر تبريزي هاي قديم تداعي مي شود.
با اين حال، در طول سال‌هاي متمادي، اين پياده‌راه، از گذشته فاخر خود فاصله گرفته و به مسيري، آشفته و ناسازگار تبديل شده است.
حفاري‌هاي گاه‌وبي‌گاه، نصب تابلوهاي کوچک و بزرگ در سر در مغازه‌ها، معضل آب‌هاي سطحي، زوائد و الحاقات بدمنظر، از عواملي است که موجب شده اين پياده‌راه، به ‌رغم ثبت درفهرست آثار ملي، وضعيتي بدشکل بيابد.
شهرداري منطقه 4 تبريز که بخشي از حوزه تاريخي شهر را در اختيار دارد، احياي اصالت تاريخي و فرهنگي `مغازه‌هاي سنگي` را در اولويت برنامه‌هاي عمراني خود قرار داده است.
داش ماغازالار`، مجموعه بناهايي با نماي سنگي سرخ رنگ چيده شده در کنار هم در بافت تاريخي تبريز است که قدمت آن به دوره قاجار برمي گردد.
بنا بر آنچه در `دانشنامه معماري ايران شهر` آمده، مجموعه داش ماغازالار در سال 1251 خورشيدي، توسط شخصي به نام `امام‌علي‌زاده` ساخته شده است.
نوع به کارگيري سنگ‌ها با مدل تيشه‌اي در نماي بيروني بناهاي اين مجموعه تاريخي شبيه معماري قفقازي و تفليسي است که پس از عهدنامهٔ ترکمانچاي در زمان سلطنت ناصرالدين شاه در تبريز رواج يافت.
اين نوع معماري در `مغازه‌هاي مجيدالملک باغميشه` و `عمر ماغازالاري` نيز استفاده شده بود.
البته هنوز نيز در جاي جاي تبريز مي توان بناهايي متعلق به دوره قاجار و با معماري شبيه `داش ماغازالار` سراغ گرفت که به صورت منفرد در کوچه پس کوچه هاي قديمي تبريز ، به ويژه در بافت مرکزي، به دست فراموشي سپرده شده اند.